o domu
Willa w stylu dworkowym państwa Zawadzkich i sąsiadujący z nią dom ministra Radwana są jednymi z niewielu zachowanych,przedwojennych przykładów drewnianej architektury autorstwa Karola Sicińskiego, legendarnego architekta międzywojennej i powojennej odbudowy Kazimierza nad Wisłą. Opis budynku: Willa drewniana, w konstrukcji zrębowej w typie na jaskółczy ogon, na rzucie prostokąta, na podmurówce, częściowo podpiwniczona, parterowa z mieszkalnym poddaszem, przykryta dachem czterospadowym z wstawkami pokrytym gontem. Wejście w środkowej części fasady, poprzedzone gankiem kolumnowym, zwieńczonym trójkątnym szczytem, przykrytym dwuspadowym daszkiem. Układ wnętrz pierwotny amfiladowy. Oryginalne elementy wystroju: schody drewniane z balustradą, której część górna została wyrwana, podłoga drewniana z desek, piece kaflowe, w których brakuje żeliwnych elementów. Od strony południowej weranda, wtórnie zabudowana. Nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem mieszkalnym wolnostojącym o pow. Użytkowej 120,60m2, willa z końca lat 20tych XX wieku wpisana do rejestru zabytków woj. Mazowieckiego. Działka (o nr53, obręb 50) ma 2370m2.
Historia - kalendarium Domu Rodziny Zawadzkich OKRES MIĘDZYWOJENNY 1929 rok. Zaprojektowany przez architekta Karola Sicińskiego, nieduży drewniany dom w Zalesiu Dolnym, stał się własnością rodziny Zawadzkich. Profesor Józef Zawadzki odkupił go od swojego kolegi, Józefa Radwana. Barbara Jezierska, Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, w uzasadnieniu wpisu do rejestru zabytków napisała: „Przedmiotowa willa stanowi przykład dobrze zaprojektowanego drewnianego domu letniskowego - przystosowana jednak do całorocznego zamieszkiwania. Obiekt doskonale wpisuje się w leśny krajobraz podwarszawskiej miejscowości-Zalesia. Willa jest dziełem wybitnego architekta Karola Sicińskiego (1884-1965), autora powojennej odbudowy Kazimierza Dolnego. Dom przy ulicy Królowej Jadwigi 11 prezentuje walory artystyczne, przede wszystkim dzięki zachowaniu proporcji bryły oraz użytemu w fasadzie detalowi snycerskiemu. Obiekt posiada nadto szczególną wartość historyczną z uwagi na osoby przedwojennych właścicieli- rodzinę Zawadzkich, której zaangażowanie w sprawy kraju sprawiło, iż willa stała się miejscem konspiracyjnych spotkań najwyższych działaczy Polskiego Państwa Podziemnego.” LATA 1929-1939 Rodzina Państwa Zawadzkich mieszka w domu w miesiącach letnich. Miejsce spotkań młodzieży i intelektualistów. II WOJNA ŚWIATOWA CZAS OKUPACJI I TERRORU LATA 1939-1945 w domu odbywały się spotkania konspiracyjne, od 1942r. prowadzone były szkolenia kadry harcerskiej zwane „Szkołą za Lasem”- wojenny kurs podharcmistrzowski. Odbywały się zebrania Rady Szarych Szeregów, której przewodniczył Józef Zawadzki. W czasie okupacji w domu spotykali się: Aleksander Kamiński, Jan Rossman, generał Grot Rowecki, Stanisław Broniewski „Orsza”, koleżanki i koledzy Hanki i Tadeusza: Aleksander Dawidowski, Janek Byttnar, Jan Wuttke, Andrzej Romocki „Morro” Danuta Zdanowicz-Rossmanowa, bracia Mirowscy. Podczas wojny w domu kształcili się i ukrywali ludzie podziemia. 1943rok. Wiosna. Tadeusz Zawadzki „Zośka”, poproszony i zachęcany przez ojca opisuje przebieg wydarzeń Akcji pod Arsenałem, którą dowodził. W zalesiańskim domu skończył pisać, a rękopis przekazał Aleksandrowi Kamińskiemu. Tak powstały „Kamienie na szaniec:” PO WOJNIE 1951rok. W domu w Zalesiu umarł profesor Józef Zawadzki 1981rok. Anna Zawadzka przepisała notarialnie dom w Zalesiu na Zgromadzenie Sióstr Urszulanek. Siostry Urszulanki mieszkały i prowadziły działalność na terenie parafii w Zalesiu Dolnym do połowy lat dziewięćdziesiątych. W połowie lat dziewięćdziesiątych, dom zamieszkała rodzina jednej z sióstr Urszulanek. Rodzina m.in. zajmowała się hodowlą rasowych psów. STAN OBECNY Domu „Zośki” Dom przez kilkadziesiąt lat nie był odnawiany, konserwowany. Od 2007 roku stoi pusty. Nie jest ogrzewany. Złodzieje ukradli wszystko, co było w środku, spadające suche gałęzie podziurawiły dach. Dach został poprawiony, dziury załatane wysiłkiem tutejszego Hufca Harcerskiego. W 2009 roku, na wniosek Towarzystwa Przyjaciół Zalesia Dolnego dom został wpisany do rejestru zabytków. W 2011 roku dom został sprzedany. Od 2013 roku dom ponownie wystawiony został na sprzedaż. Dom stoi. Bez natychmiastowej pomocy ludzi dobrej woli, nie przetrwa w XXI wieku, w czasach wysokiej technologii, chociaż przetrwał wojnę, czas terroru okupanta, czas stalinizmu i stan wojenny.
© 2015 -2016 Fundacja Dom "Zośki"